Aristoteles Onassis en Tabak

Aristoteles Onassis (1906-1975) was ooit de rijkste man ter wereld. Maar ook hij begon klein. Tijdens de crisisjaren van 1929 tot 1940 kocht hij een serie oude koopvaardijschepen tegen bodemprijzen, ondanks de wereldwijde overvloed aan vrachtcapaciteit. In de Tweede Wereldoorlog leverden die verouderde schepen hem enorme winsten op door voorraden voor de geallieerden te vervoeren. Later liet hij een vloot van meer dan vijftig (steeds grotere) tankers bouwen.

Minder bekend is hoe Onassis aan zijn eerste fortuin kwam. De familie Onassis bestond oorspronkelijk uit welgestelde tabakshandelaren in Smyrna, het huidige Izmir (Turkije). Zijn vader had er een bedrijf opgericht in de import en export van katoen, vijgen, tapijten en tabak. Samen met zijn drie broers als zakenpartners breidde Socrates de zaak herhaaldelijk uit en ging hij zich vervolgens toeleggen op tabak als hun voornaamste handelsproduct. De zogenaamde ‘Grote Catastrofe’ (He Megali Katastrofi) van 1922 veranderde alles. Turkse troepen hielden zodanig huis in Smyrna dat naar schatting 150.000 Grieken het leven lieten. De overlevenden vluchtten naar hun oorspronkelijke thuisland (of nog verder weg).

Ook de familie Onassis kwam niet ongeschonden uit deze tragedie. Aristoteles Onassis verloor drie ooms, een tante en een nicht. Ze raakten bijna alles kwijt en de rest van de familie moest noodgedwongen naar Griekenland vluchten. Omdat hij niet met zijn vader overweg kon, stuurde de familie Aristoteles maar naar Argentinië. In Buenos Aires draaide hij nachtdiensten bij de 'British United River Plate Telephone Company'. In die functie beluisterde hij vertrouwelijke telefoongesprekken van rijke zakenmensen en kreeg zo allerlei belangrijke commerciële en financiële informatie te horen.

Na zijn nachtelijke baan als telefonist en een baantje als piccolo en koerier ging Onassis aan de slag als handelaar en importeur van fijne Turkse tabak, die hem door zijn vader werd aangeleverd. Hij profiteerde van de groeiende populariteit van geïmporteerde Turkse tabak in Argentinië en verdiende in twee jaar tijd $100,000 aan commissies op tabaksverkopen.

De Griekse regering schakelde Onassis in 1928 in om een handelsovereenkomst met Argentinië te onderhandelen en maakte hem vervolgens consul-generaal. Zijn zakelijke activiteiten breidden zich snel uit naar de lokale productie van sigaretten en de handel in grondstoffen. Aanvankelijk probeerde Onassis de onbewerkte bladeren aan lokale sigarettenfabrikanten te verkopen, maar al snel besloot hij dat het veel lucratiever zou zijn om zijn eigen merken te produceren en op de markt te brengen. Hij speelde handig in op de toenmalige modetrend onder vrouwen in de hogere kringen om (lichte en slankere) sigaretten te roken. Met zijn firma 'Import of Oriental Tobacco' ontwikkelde en produceerde Onassis zijn eigen sigarettenmerken onder de merknamen Osman en Primeros, specifiek gericht op die groeiende vrouwenmarkt. De opvallende slanke damessigaretten met een paars uiteinde waren uitermate succesvol, en op 25-jarige leeftijd had Aristoteles Onassis zijn eerste miljoen dollar verdiend.

Op een bepaald moment besefte Onassis dat het transport van de benodigde Turkse tabak meer opleverde dan hijzelf verdiende aan de sigaretten. Dit inzicht kwam tot hem tijdens het hoogtepunt van de Grote Depressie. Juist op het moment dat iedereen de scheepvaartsector verliet, wist Onassis zes schepen aan te kopen voor minder dan de helft van de prijs die ze normaal zouden kosten.

Het was het begin van een vloot die later zou uitgroeien tot een van de grootste ter wereld. Ook tegenwoordig is het bedrijf nog actief onder de naam Olympic Shipping and Management S.A en is gevestigd in Athene.